Przesadzanie roślin doniczkowych – poradnik

Przesadzanie roślin doniczkowych to jeden z podstawowych zabiegów pielęgnacyjnych. Najczęściej powodem jest szybko rozrastający się system korzeniowy, któremu zaczyna być zbyt ciasno lub naziemna część rośliny urośnie i w zbyt małej doniczce zaczyna się przewracać. Generalnie młode rośliny szybko rosną i szybko wyjaławiają podłoże, dlatego przesadzanie jest niezbędne, nawet gdy doniczka wydaje się akuratna. Poniżej kilka podstawowych zasad jak to zrobić sprawnie i z korzyścią dla przesadzanych roślin.

Przesadzanie roślin doniczkowych

Dlaczego przesadzamy rośliny?

Odpowiedź jest bardzo prosta, trzeba przesadzać rośliny, gdyż nieustannie rosną. Im młodsze, tym szybciej robi im się zbyt ciasno. Jeśli szybko rosną korzenie, zaczyna w doniczce brakować podłoża i substancji odżywczych a to skutkuje zahamowaniem wzrostu części naziemnej. Jeśli szybko rośnie część naziemna, zbyt mała doniczka zaczyna tracić stabilność i się przewraca. Jest i kolejny powód. Rośliny świeżo zakupione. Rosną najczęściej w zbyt małych już doniczkach i ich korzenie przerastają na zewnątrz. Poza tym sadzi się je w podłożu tzw. produkcyjnym, czyli niezwykle ubogim, nawożąc dolistnie nawozami w płynie. Dlatego ważnym jest, by dość szybko taka zakupiona roślina znalazła nowe miejsce w nowej, odpowiednio dużej doniczce wypełnionej żyznym podłożem.

Optymalne terminy i częstotliwość przesadzania

Jest kilka zasad dotyczących terminów, których powinno się przestrzegać, jeśli nasze domowe rośliny mają być zdrowe i pięknie się prezentować. Generalnie przesadzamy rośliny wiosną, zanim jeszcze wejdą w fazę wegetacji. Jest to najczęściej koniec lutego, początek marca. Ale nic się nie stanie, jeśli przesadzimy je później. Dobrze jest jednak nie przesadzać roślin, które już kwitną. I nie przesadzać bez konieczności żadnych zimą, rośliny potrzebują okresu spoczynku.

Z częstotliwością jest różnie. Może na początek, których roślin się już w sadzanie nie przesadza? Otóż: starych i wielkich (tak kolokwialnie rzecz ujmując). Ale to też nie jest tak, że nie trzeba o nie dbać. Powinno się wymienić co roku część podłoża i to jałowe zastępować żyznym. Co kilka lat (2-3) powinno się przesadzać rośliny domowe. Rośliny młode i te, które szybko rosną powinny być przesadzane każdej wiosny. Również rośliny balkonowe powinny być przesadzane co roku. Jeśli rosną w dużych skrzynkach i jest to niemożliwe, trzeba im przed każdym sezonem wymieniać wierzchnią warstwę podłoża na nowe.

Dobór nowej doniczki i podłoża

Gdy przesadzamy rośliny, najczęściej potrzebna jest doniczka większa. Jeśli roślina jest mała, wystarczy taka 2-3 cm większa, jeśli średnia – co najmniej 5 cm. Rośliny o dużych gabarytach najczęściej zostają w tej samej donicy tylko wymienia się im podłoże. A gdy się zbyt duże i ciężkie, część podłoża bez wyjmowania rośliny z pojemnika.

Bez znaczenia jest czy nowa doniczka będzie gliniana, szklana, ceramiczna, drewniana czy z tworzywa. Co prawda te gliniane przepuszczają powietrze, ale nie jest to warunek konieczny by rośliny nam pięknie rosły. Są inne sposoby by ziemia została napowietrzona.

Najczęściej spotykanym podłożem jest to uniwersalne, które tworzone jest na bazie odkwaszonego torfu wysokiego z dodatkiem ziemi kompostowej oraz różnych mikroskładników. I ta ziemia jest odpowiednim podłożem dla większości roślin domowych. Ale warto jest czasami dołożyć kilka złotych i kupić podłoże dedykowane konkretnej roślinie. Wówczas mieszkanka jest specjalnie dla niej komponowana, ma odpowiednie pH, zawiera dopasowane proporcja azotu, fosforu i potasu. Zawiera wapń albo go właśnie nie zawiera. Wspomaga kwitnienie, jeśli mają być piękne kwiaty albo wybarwienie liści, by zieleń była soczysta. Skład mieszanki ma znaczenie.

I jeszcze coś, co powinno się znaleźć w każdej nowej doniczce wraz z podłożem. Mowa tu o hydrożelu. To nowość ostatnich lat, ale należąca do tego rodzaju nowości, że gdy się użyje go pierwszy raz, to jest zdziwienie, jak można było bez hydrożelu wcześniej uprawiać rośliny. Hydrożel ma wiele zalet. Np. w szafce zajmuje niewiele miejsca, gdyż są to maleńkie granulki. Ale te granulki mają moc. Absorbując wodę wielokrotnie swą objętość zwiększają. Gdy już wodą nasiąkną stają się jej magazynem. I tu korzyści dla roślin:

  • jeśli nalejemy zbyt dużo wody, hydrożel nadmiar usunie wchłaniając ją powiększając swoją objętość (stanie się jakby zastygłą galaretką)
  • wraz z wodą magazynuje składniki odżywcze
  • w chwili niedoboru wody uwalnia ją wraz ze składnikami odżywczymi (wówczas się kurczy)
  • pęczniejąc i kurcząc się spulchnia i napowietrza ziemię w doniczce
  • znacząco zmniejsza częstotliwość podlewania

W chwili wyjazdy na urlop jeden problem mniej. Obfite nalanie wody do doniczki i można zapomnieć o podlewaniu na czas wyjazdu.

Przesadzanie krok po kroku

  • kilka godzin przed przesadzaniem należy roślinę obficie podlać, łatwiej będzie ją w delikatny sposób wyjąć z doniczki
  • bryła korzeniowa musi zostać rozluźniona, trzeba się dokładnie pozbyć jałowego podłoża delikatnie wytrząsając dłonią ziemię
  • korzenie uszkodzone, zeschnięte i te najdłuższe można przyciąć, pobudzi to roślinę do wypuszczenia nowych
  • dno zawsze wykłada się warstwą drenażową (kamyczki, żwir, keramzyt), dopiero na nią ziemię wymieszaną w odpowiednich proporcjach hydrożelem (wg. zaleceń producenta)
  • roślinę po włożeniu zasypuje się podłożem do takiej wysokości by podstawa pędów pozostała nad powierzchnią. By ziemia dobrze wypełniła przestrzenie między korzeniami dobrze jest roślinę umieścić głęboko a w trakcie dosypywania ziemi delikatnie ją unosić do góry. Wówczas korzenie idealnie się ułożą
  • a teraz obfite podlewanie, a gdy woda wsiąknie uzupełnić należy podłoże na odpowiednią wysokość (podstawa pędu nad powierzchnią a ziemia 1-2 cm poniżej poziomu doniczki)
  • w zależności od rośliny pierwsze nawożenie za 2-3 tygodnie nawozem dedykowanym

Monstera – uprawa, nawożenie i przesadzanie

Monstera dziurawa ze względu na swoje możliwości dorastania nawet do dwóch i pół metra i niebanalnej, egzotycznej urodzie stała się ulubienicą dekoratorów wnętrz. Do tego jest zupełnie niekłopotliwa w uprawie. Pochodzi z lasów tropikalnych, gdzie występuje w warunkach naturalnych od południowego Meksyku aż po Panamę. W Meksyku jest rośliną jadalną a przysmakiem są jej owocostany, które smakiem przypominają słodkiego ananasa. A teraz ma swoje pięć minut jako roślina ozdobna oraz motyw dekoracyjny.

monstera

W naturze monstera jest zwykle rośliną płożącą, wyposażona jest w chwytne korzenie powietrzne. Jeśli chcemy by się pięła, musimy zaopatrzyć ją w silne podpory. Rośnie jednak bardzo wolno, w sezonie przyrasta jej jeden, góra dwa liście. Choć w naszych warunkach nie zdarza się by zakwitła, w naturze i kwitnie i owocuje.

Wymagania monstery

Monstera często wybierana jest jako dekoracja mieszkań, domów czy biur, gdyż jest rośliną niezwykle tolerancyjną wobec nawet dość niesprzyjających warunków zewnętrznych a do tego prostą w uprawie. Ale dobrze jest spełnić kilka jej wymagań by cieszyć przez lata oczy jej niebanalnym pięknem.

A zatem:

  • nie lubi stanowiska nasłonecznionego, gdyż słońce może popalić jej liście. Powinna stać w miejscu jasnym, oddalonym kilka metrów od okna. Ale gdy ma za mało światła, liście są małe, słabo rosną a z czasem więdną.
  • temperatura otoczenia powinna oscylować w okolicy 24oC i trzeba pilnować by zimą nie spadła poniżej 13oC, gdyż na liściach pojawią się wówczas żółte plamy.
  • jest to roślina wrażliwa na przeciągi.
  • co dwa tygodnie powinna mieć przecierane delikatną i mokrą szmatką liście

Rozmnażanie i przesadzanie monstery

Młoda roślina wymaga przesadzania każdej wiosny. Co roku doniczka powinna być większa. Lubi podłoże torfowe i przepuszczalne, do tego stale lekko wilgotne, nie powinna być ani przesuszana, ani przelewana. Optymalne podłoże można jej zapewnić zastosowawszy przy przesadzaniu hydrożel, którego niewielką ilość trzeba wymieszać z ziemią w trakcie przesadzania. Jest to substancja w postaci granulatu, która chłonie nadmiar wody, zwiększając swoją objętość nawet kilkaset razy. Dzięki zastosowaniu hydrożelu możemy dużo rzadziej podlewać monsterę. Hydrożel będzie stopniowo uwalniał wodę, zapewniając roślinie optymalną ilość wody. Swoje właściwości zachowuje przez 6 do 8 lat, w zależności od rodzaju podłoża, z którym został zmieszany. Po tym czasie ulega biodegradacji.

Starszych roślin już się nie przesadza, dlatego zmieniając donicę monsterze ostatni raz należy zadbać by była odpowiednio duża. Raz na rok lub dwa trzeba tylko wymienić wierzchnią warstwę podłoża na nowe i żyzne.

Jeśli chcemy rozmnożyć monsterę, wystarczy uciąć jej wierzchołek i włożyć do naczynia z wodą. Po pewnym czasie wypuści korzenie i można posadzić nową roślinę do doniczki (nie zapominając o hydrożelu).

Pielęgnacja

Monstera lubi wilgotne podłoże, ale również wysoką wilgotność powietrza, dlatego koniecznym jest zraszanie jej co najmniej dwa razy w tygodniu miękką, odstaną wodą.

Od wiosny do jesieni dobrze jest ją co 2-3 tygodnie zasilać nawozem do roślin zielonych.

Roślinie bardzo szkodzi nadmiar wody, dlatego tak przydatny w jej uprawie jest hydrożel. Gdy ma zbyt mokre podłoże jej starsze liście zaczynają żółknąć a następnie brunatnieją.

W zimie trzeba ją postawić jak najdalej od kaloryfera lub kominka, ich bliskość zbyt mocno wysusza w koło powietrze.

Kiedy i jak przesadzać róże w doniczkach?

Róże kojarzą nam się przede wszystkim z uprawą w ogrodzie. Myśląc o różach wyobrażamy sobie piękne, czerwone lub różowe krzewy, które zdobią nasze ogrody i alejki. Coraz częściej jednak możemy je spotkać również w domach (nawet w bardzo małych doniczkach), na balkonach oraz tarasach. Te mniejsze, domowe wersje wymagają od nas nieco innego podejścia i zaangażowania niż róże uprawiane w ogrodach. Jedną z czynności, które musimy wykonywać jest ich przesadzanie. Nie różni się ono bardzo od przesadzania standardowych roślin doniczkowych, jednak warto w ten temat zagłębić się nieco bardziej, żeby odpowiednio podejść do naszych róż.

Przesadzanie róż doniczkowych

1. Wielkość doniczki

W przypadku róż doniczkowych musimy zwracać szczególną uwagę na doniczki, w których rosną. W przeciwieństwie do róż ogrodowych, ich doniczkowe siostry mają bardzo ograniczone pole manewru jeśli chodzi o rozrost korzeni – ogranicza je właśnie wielkość doniczki. Bardzo ważne jest zatem, aby bacznie obserwować czy doniczka, w której rośnie róża, jest odpowiedniej wielkości. Zawsze wybieramy doniczkę większą, aby pozwolić różom na swobodny wzrost. W zależności od odmiany i przeznaczenia róży (czy będzie to róża chowana w domu czy na tarasie) wybieramy doniczki o pojemności od 10 do nawet 40 litrów (w przypadku większych odmian przeznaczonych na taras). Układ korzeniowy róż jest pionowy, dlatego doniczka powinna być dłuższa aniżeli szersza.

2. Nawożenie, podlewanie i wymiana ziemi

Róże w doniczce powinniśmy nawozić tak samo jak każdą inną roślinę ozdobną. Doskonale nadadzą się do tego nawozy dedykowane różom, najlepiej przeplatane z organicznym dodatkiem, np. biohumusem.

Róże doniczkowe wymagają również czasowej wymiany ziemi, nawet jeśli regularnie je nawozimy. Warto również pomyśleć wówczas o użyciu hydrożelu. Hydrożel (np. TerraCottem) nie tylko poprawi właściwości gleby (w jego składzie znajdziemy ważne dla rozwoju róż mikroelementy), ale również odpowiednio nawodni roślinę. Hydrożel ma doskonałe właściwości absorbujące wodę. Dzięki jego użyciu możemy być pewni, że nie przelejemy oraz nie przesuszymy rośliny. Oczywiście jeśli nie będziemy jej podlewać przez bardzo długi czas to nawet najlepszy hydrożel nie pomoże, ale jeśli mamy w planach urlop, to nie będziemy musieli się martwić, że po powrocie nasze rośliny zastaniemy uschnięte. Podczas podlewania hydrożel pochłania nadmierne ilości wody, aby w późniejszym czasie stopniowo je uwalniać, co sprawia, że róża ma stały dostęp do optymalnej ilości wody.

3. Przycinanie róż doniczkowych

Na wiosnę musimy również pamiętać o przycinaniu róż w naszych doniczkach. Potrzebują one tego równie mocno, co róże zdobiące nasze ogrody. Stopień przycięcia róż zależy od tego jak bardzo jest ona rozkrzewiona, jakie jest jej przeznaczenie oraz na jakim stanowisku stoi.

4. Kiedy i jak przesadzamy róże w doniczce?

Miniaturowe róże doniczkowe przycinamy wtedy, gdy widzimy, że doniczka w której ona bytuje zaczyna być już zbyt mała, a korzeniom róży powoli brakuje miejsca. Przede wszystkim wybieramy większą doniczkę (najlepiej o 10 l, czyli jeśli do tej pory mieliśmy różę w 10 l doniczce, teraz wybierzmy 20 l, jeśli była w 20 l, wybierzmy 30 l), pamiętając o zasadzie wyższa aniżeli szersza. Stosujemy zawsze nowe podłoże, które uzupełniamy o hydrożel.

Róże doniczkowe standardowo wymagają przesadzania co 2-3 lata, ale oczywiście okres ten może różnić się w zależności od tego na jakim stanowisku rośnie róża (czy jest to mocno czy średnio nasłonecznione miejsce, jaka jest temperatura) oraz w jaki sposób o nią dbamy (sposób nawożenia, podawania, cięcia).

Róże przesadzamy zazwyczaj w okolicach marca, po okresie zimowania.

Co zrobić aby przesadzone rośliny się przyjęły?

Przesadzanie roślin to konieczny do wykonania zabieg. Rośliny w doniczkach stale rosną (szybkość zależy od wielu czynników, w tym od gatunku), należy więc zadbać o to, by ich miejsce bytowania (czyli nasza doniczka) nie było zbyt małe i ciasne. Ponadto musimy pamiętać, że rośliny w trakcie wzrostu i rozwoju pobierają stale z gleby substancje pokarmowe. Możemy je nawozić, ale świeża gleba zawsze będzie równie dobrym rozwiązaniem.

Przesadzanie roślin

Kiedy przesadzamy rośliny?

Roślinę przesadzamy jeśli widzimy, że korzenie roślin zaczynają już wyrastać otworów na dnie doniczki. Ma to miejsce w przypadku, kiedy nasza roślina jest w doniczce produkcyjnej lub takiej, która ma osobno podstawkę – są bowiem doniczki mające podstawkę razem z doniczką – tam tego nie zauważymy. Jeśli założymy pewne ramy czasowe, to rośliny doniczkowe przesadza się w odstępach rocznych, dwuletnich lub trzyletnich.

Młode rośliny oraz te, które zaliczamy do szybko rosnących (np. skrzydłokwiat lub żyworódka) przesadzamy raz w roku. Rośliny starsze oraz takie, które mają spokojny, wolniejszy wzrost – co dwa, trzy lata.

Rośliny doniczkowe przesadzamy wiosną.

Co zrobić aby rośliny się przyjęły?

Aby rośliny się przyjęły, musimy zrobić wszystko dobrze ;-).

  1. Ważny jest wybór odpowiedniej gleby. Nie możemy wziąć takiej z podwórka lub ogródka – w takiej ziemi znajduje się zazwyczaj sporo patogenów, które mogą doprowadzić do śmierci naszej rośliny. Ponadto nie wiemy, jakie pH ma pobrana gleba. Bezpiecznie jest zakupić odpowiednią ziemię w sklepie ogrodniczym.

  2. Oprócz ziemi powinniśmy zastosować drenaż, wykorzystując np. keramzyt. oraz zastosować hydrożel. Dzięki temu nie dopuścimy do przelania rośliny, hydrożel wchłonie zaaplikowaną wodę a keramzyt odprowadzi jej nadmiar do podstawki. Ponadto, zastosowany hydrożel będzie stopniowo uwalniał zgromadzone nakłady wody do korzeni roślin, dzięki czemu będziemy mogli rzadziej ją podlewać oraz zapewnimy jej niezwykle optymalny wzrost (nie dopuścimy ani do przelania, ani do przeschnięcia).

  3. Jeśli rośliny sadzimy z sadzonek do ogrodu możemy oprócz hydrożelu zastosować również ukorzeniacz, wspomagający asymilację.